De software industrie heeft er een nieuw soort adviseur bij: de Agile Coach. De Agile Coach is niet zoals de andere adviserende beroepsgroep, hij belooft echte verandering voor de organisatie, en geen stapel rapporten. Wilt u echt de verandering naar Agile maken dan kunt u eigenlijk niet zonder Agile coach, zo is de claim.
Maar wanneer is een coach een coach en wanneer niets anders dan een consultant met een mooiere titel?
Tijdens mijn opleiding tot coach – 1:1 coaching – was een regelmatig terugkerend onderwerp wanneer een coach een coach is en wanneer een therapeut, counsellor of consultant. Als coach is het belangrijk om je grenzen te weten, je wilt voorkomen dat je je cliënt schade berokkend.
Een precieze bepaling van de grenzen is lastig te geven, maar laat ik een poging doen om te omschrijven wat je mag verwachten van een coach en om te ontdekken of jouw Agile coach eigenlijk een consultant is.
Wat is dan een coach? Een coach is iemand die iemand anders helpt te ontdekken wat diegene eigenlijk al wist.
Een coach komt dus niet met een oplossing, draagt geen kennis aan en stelt geen behandelplan op.
Een coach is iemand die je helpt bij een project. Niet een project dat een product oplevert, zoals een stuk software, maar een project waar van een ongewenste situatie naar een gewenste situatie. Niet van binnen uit, als onderdeel, maar juist als buitenstaander.
Daar waar de consultant je helpt door zijn specialistische kennis in te brengen, helpt een coach met je project door je relatie met het project samen met je te bestuderen, je patronen en valkuilen in kaart te brengen.
Er zijn grofweg twee verschillende richtingen voor coaching. De ene richting zoekt samen met de cliënt naar de juiste vormgeving van het project, de andere richting onderzoekt de coach samen met de cliënt naar welke belemmeringen de cliënt ervaart bij het uitvoeren van het project. In het eerste geval is er sprake van onvrede en heeft de cliënt geen beeld van de gewenste situatie, in het tweede geval weet de cliënt wat hij zou willen bereiken, maar loopt tegen zijn eigen belemmeringen op.
De coach richt zich op de manier om van een functioneel handelen tot een effectief handelen te komen, maar bepaalt niet wat het handelen zou moeten zijn of waar het naar toe zou moeten leiden.
De coach heeft geen belang in het uiteindelijke resultaat. Geen verandering is ook goed, mits de cliënt daar natuurlijk zelf voor kiest.
Hij zal ook in mindere mate geïnteresseerd zijn in hoe de situatie ontstaan is. De huidige situatie wordt geaccepteerd als fait accomplis en het onderwerp gaat vooral over de toekomst.
Het kan zijn dat de cliënt te veel verwerkte emoties over het verleden heeft. In dit geval doet de coach er goed aan om te erkennen dat het nog geen tijd is om de blik naar de toekomst te richten en zou de cliënt moeten adviseren om eerst naar een counsellor te gaan, of bij ernstig disfunctioneren een therapeut te bezoeken.
Voor bedrijven kan dit ook op gaan. Als de sfeer on het bedrijf door jarenlange mismanagement verziekt is wordt het voor een coach er lastig om zijn werk te verrichten. Een specialist op het gebied van bedrijfsorganisatie zou dan een betere keus zijn.
Weet de client wat hij wil, en hoe hij zijn belemmeringen effectief kan adressering dan wil het nog niet zeggen dat hij de kennis en competenties daarvoor bezit. Dit is het moment om een consultant in te schakelen.
Zit een Agile coach nou dichter tegen een coach of tegen een consultant aan? Een Agile coach wéét al wat zijn cliënt – ongeveer – wilt. De kans dat een coach gaat ontdekken dat het eigenlijke project zou moeten leiden tot een ander kantoorpand is redelijk klein.
De coach zal zich wel richten op de relatie tot het doel ‘Agile zijn’, met als opmerking dat Agile zijn natuurlijk geen doel op zich is.
Hij zal dus het team helpen te ontdekken waar en waarom het niet zo succesvol verloopt zoals het team graag zou willen. Hij zou echter niet het team moeten vertellen waarom, maar er van uit gaan dat het team het, ergens verborgen, zelf weet en wellicht beter dan de coach.
Toch ontkomt de coach ook niet aan een portie consultancy. Hij wordt geacht om het team ook te helpen met het op doen van concrete kennis. Test Driven Development? Een coach die het team daar niet mee kan helpen staat snel weer buiten.
Het management heeft een concrete verwachting over het resultaat en verwacht dat er sprake zal zijn van kennis overdracht. De Agile Coach zal, als hij nog meer opdrachten zal willen, daar toch aan moeten voldoen.
Dus is de term Agile Coach dan toch gewoon een andere benaming voor consultant?
Als ik mijn oor te luisteren leg bij anderen dan zitten veel obstakels in de relatie tot het project en het ontdekken van effectieve strategieën om daar mee om te gaan. Coach dus.
Luister en lees ik naar wat voor antwoorden gegeven worden dan zijn dat over het algemeen adviezen, vast staande oplossingen. Consultant dus.
Of zouden we eigenlijk toch vaker een counsellor moeten inschakelen?

June 16th, 2010 - 09:58
Hoi Maurice,
Op Agile Open heb ik hierover een sessie gefaciliteerd. De term coach verwijst naar een specifieke benadering om veranderingen door te voeren. Deze verandering wordt door een change agent doorgevoerd. De change agent, coach, richt zich op leren, oefenen en feedback geven. Hierbij kan hij gebruik maken van counseling technieken. Een andere change agent, de mediator, richt zich op het onderhandelingsproces tussen verschillende groepen. Kortom Agile Coaching is bepaalde verander stijl. Op mijn blog schrijf ik hier meer over: http://www.agilechangemanagement.com (Is Agile Coaching enough for successful Agile Adoption?)
Om terug te komen bij je vraag: Iedere organisatie heeft zijn specifieke change agent nodig om agile succesvol te implementeren.
June 16th, 2010 - 11:26
Leuk artikel!
Voor mij is er ook een samenhang tussen projectmanagement en coaching. Moet je als projectmanager mensen vertellen wat ze moeten doen, of moet je mensen helpen in het zelf vaststellen wat ze moeten doen om een bepaald resultaat te bereiken? Ik geloof sterk in het laatste, niet alleen in agile projecten en ook als het heel spannend is op een project.
Als je vooral bezig bent met het “sterker” maken van mensen en van teams, ben je dan naast een projectmanager ook een coach?
Je moet ook:
- je grenzen weten waar je iemand (of de organisatie) wel kan helpen en wanneer niet meer
- uitgaan van wat mensen kunnen en daaruit verder ontwikkelen
- je projectplan niet zelf bedenken, maar door je team laten opstellen
- mensen niet vertellen wat ze moeten doen maar wat bereikt moet worden
- vaststellen wanneer doelen realistisch zijn en wanneer niet
Ben je als projectmanager een buitenstaander of onderdeel van het proces?
Op een bepaalde manier ben je buitenstaander. Je managed het proces op basis van de doelstellingen van de cliënt, maar je doet het niet zelf. Daar heb je een team voor.
Vanuit de agile filosofie geloof ik verder heel sterk in het concept van “leren door te doen”. In die zin beschouw ik het uitvoeren van een project als een heel geschikte aanpak om individueel te leren, maar ook voor organisaties om te leren. Sterker nog, leren door te doen is zowiezo een belangrijke aanpak voor een project om tot een succesvol resultaat te komen.
Een onderdeel van dat leren is dat dan wèl gekeken wordt naar het verleden.
Mijn stelling is dat een goede projectmanager tegelijkertijd ook een coach is.
Of ben je dan een consultant/coach/projectmanager?
June 16th, 2010 - 11:51
Mee eens, en hierbij wil ik de opmerking maken dat wanneer een bedrijf een Agile Coach inhuurt, dit vaak als consultancy wordt gezien. Precies wat je aangeeft, het bedrijf in kwestie verwacht dan een kennisoverdracht. Coaching van een bedrijf is dan ook niet helemaal hetzelfde als dat van 1 op 1, maar er zijn wel analogiën.
Een Agile coach zal altijd moeten schipperen tussen wat onder coaching en wat onder consultancy valt. Hierbij ben ik persoonlijk wel van mening dat als men je inzet als coach je niet als pure consultant moet gedragen. Het inleiden in Agile is hier belangrijker dan het rapport over hoe het zou moeten.
June 17th, 2010 - 16:13
Is een scrummaster eigenlijk niet ook de coach in het hele gebeuren. Volgens mij als je een goede scrummaster je bedrijft in kunt trekken ben je er eigenlijk al. Ten opzichte van alle rollen is de Scrummaster over het algemeen het meest op de hoogte van alle regels van Scrum en heeft coaching skills. Een losse coach voelt bij mij een beetje aan als een scrummaster die geen sprints doet maar wel zijn kennis loslaat op het bedrijf.
June 17th, 2010 - 18:58
Voor mij is een de scrummaster inderdaad de coach van een team, maar niet iedereen is het daar in die mate mee eens. Een van de essentiële competenties van een scrummaster zijn inderdaad zijn kennis van coaching en Scrum, of Agile als je dat liever hebt.
Ik zou mij kunnen voorstellen dat een ‘losse coach’ ook de scrummaster traint, of wellicht juist de scrummaster en in mindere mate het team.
June 18th, 2010 - 09:00
What’s in a name, zou ik als wedervraag willen stellen
Verschil:
Als ik je stuk goed begrijp dan bevinden zich de door jou genoemde ‘beroepsgroepen’
|———————-consultant————-coach————counsellor——-therapeut -|
ergens op een schaal van prestatie/taakgericht aan de ene kant tot mensgericht aan de andere kant. De aangehouden volgorde is daarbij van belang.
Een therapeut houdt zich veel meer met een verandering en verbetering van het diep menselijke / geestelijke bezig, zeg maar het welzijn.
De consultant met een verandering in de organisatie, de coördinatie of de werkwijze door voornamelijk kennisoverdracht/advisering van een standaardoplossing (?).
Adviseur, hoe dan ook
Toch zijn, naar mijn mening, elk van de beroepsgroepen adviseurs & veranderaars. In welke mate de adviseur / veranderaar met (inter)persoonlijke /psychodynamische en culturele aspecten te maken heeft of slechts kan volstaan met een vrij standaard oplossing hangt af van het probleem, de cliënt en de omgeving en niet van de benaming of titel van de adviseur.
De mate waarin een adviseur in staat is veranderingen te stimuleren / realiseren hangt (naast een heleboel andere dingen zoals verborgen agenda’s, de diagnose van het probleem, etc.) af van de mate van parate kennis van het gebied waarop het advies/ de verandering betrekking op heeft, welke mogelijke veranderinterventies van toepassing kunnen zijn, kennis van de vaardigheden om te adviseren er nodig zijn, ervaring in het adviseren en last but not least sponsoring van het ‘hoger’ management.
Connotatie (bijgedachte bij een woord, betekenis)
Het woord coach is geen Nederlands woord, hoewel; in de VanDale staat: iemand die sporters adviseert en begeleid.
De titel Agile coach suggereert dus dat die persoon een adviseur en begeleider is op gebied van Agile. In de huidige praktijk iemand die samen met de mensen die Agile moeten (gaan) werken op de werkvloer staat, laat zien dat het ook anders kan, ze de nieuwe werkwijze uitlegt en ze erin traint en laat voelen wat het inhoudt om Agile te werken. Ik vind het wel een fijne titel, hoewel net als de titel architect, niet ‘beschermd’ en daarmee kan iedereen zich eigenlijk Agile coach noemen.
Bereik:
In het huidige tijdsgewricht beperkt zich het Agile coaching tot een of enkele personen/een of enkele software ontwikkelteams. Het speelt nauwelijks in grotere projecten / programma’s of op een volledige afdeling, laat staan organisatiebreed. Niettemin een heel belangrijke en, mits goed gedaan, een bijzonder waardevolle rol! Voor veranderingen en advies op afdelings- of organisatieniveau zal een Agile coach mogelijk al de status van ‘goeroe’ bereikt hebben en het bedrijf zelf al heel veel plekjes hebben waar Agile enthousiastelingen werken. En deze laatste zijn via contacten in hun netwerken of via een Agile coach in aanraking gekomen met de Agile methoden en minimaal kennis genomen dat er zoiets is als een Agile mindset.
Heel Agile eigenlijk: ThinkBIG and take small steps.
Groetjes,
Mary
N.b. heb dit stukkie ook op mijn website gezet met een plaatje